摘要：2024年10月，一部时长20分钟的加拿大世界语科幻短片《喜马利亚》（Himalia）首映。目前，该片正借魁北克电影节的时机进行在线放映。《自由之叶》转载了这篇早前发表于加拿大世界语杂志《光》（Lumo）的影评文章，让我们通过文章，走近这部电影。
2024年10月，一部时长20分钟的加拿大世界语科幻短片《喜马利亚》（Himalia）首映。目前，该片正借魁北克电影节的时机进行在线放映。《自由之叶》转载了这篇早前发表于加拿大世界语杂志《光》（Lumo）的影评文章，让我们通过文章，走近这部电影。
En oktobro 2024 premieris en Kanado dudekminuta sciencfikcia filmo en Esperanto, Himalia. Nun la filmo estas spektebla en la reto okaze de kebekia kinofestivalo. Libera Folio republikigas artikolon pri la filmo, kiu pli frue aperis en la kanada Esperanto-gazeto Lumo.
《喜马利亚》剧照
2024年10月，科幻电影短片《喜马利亚》在蒙特利尔“新电影节”（Festival du nouveau cinéma）期间完成其世界语首映。这部独特的原创电影作品由非世界语者克拉拉·米洛和朱丽叶特·洛斯基执导，其语言润色工作由魁北克的世界语者们完成。影片参与了该电影节中的短片竞赛单元。
En oktobro 2024, kadre de "Festival du nouveau cinéma", premieris en Montrealo mallonga sciencfikcia filmo en Esperanto, Himalia. Tiu unika kaj originala kinarta verko, kies lingvaĵoj estis flegitaj de kebekiaj esperantistoj, estis reĝisorita de Clara Milo kaj Juliette Lossky – neesperantistoj. Ĝi konkuris kun aliaj mallongaj kanadaj filmoj kadre de tiu kinarta festivalo.
这是极少数专业制作的世界语电影之一。这部影片是如何创作的？
Temas pri unu el la malmultaj profesiaj filmoj en Esperanto. Kiel tio okazis?
一起来看魁北克世界语协会会长尼古拉·维奥的讲述：
2023年春末，我偶然得知蒙特利尔发布了一则演员招募启事，要求应征者能用世界语朗诵台词……这着实是件有点（极其）不寻常的事！
Fine de la printempo en 2023, mi hazarde eksciis, ke estis elsendita en Montrealo alvoko por aktoroj, en kiu oni devas reciti liniojn en Esperanto… iom(ege) nekutima afero!
加拿大电影艺术家（兼世界语者）马修·兰金和叶夫根尼娅（珍妮娅）·阿米斯正在寻求帮助（我当时正担任魁北克世界语协会主席）。事实表明，确有一部世界语电影项目正在推进中，我们很快收到了剧本及其对白的粗略翻译稿。一场小小的冒险就此展开！
La kanada kinartisto (kaj esperantisto!) Matthew Rankin kaj Yevgeniya (Ĵenja) Amis petis movadan helpon (mi tiam prezidis la Esperanto-Societon Kebekian). Evidentiĝis, ke vere ekzistas projekto pri filmo en Esperanto, kaj ni baldaŭ ricevis scenaron, kun skiza traduko de la dialogaro. Aventureto komenciĝis!
电影创作者与制片方都希望影片能呈现高质量的世界语。于是，一个由魁北克世界语者西尔万（席尔瓦诺）·奥克莱尔、珍妮娅·阿米斯及我本人组成的翻译小组成立了。我还协助演员们掌握世界语的正确发音。我和魁北克的另一位世界语者塔玛拉·安娜·科济耶甚至在影片中担任了配音。这是一次很棒的团队协作！
Kaj la kinartistoj kaj la produktistoj deziris, ke la filmo estu en bonkvalita Esperanto. Do ekestis traduka grupeto konsistanta el la kebekiaj esperantistoj Sylvain (Silvano) Auclair, Ĵenja Amis kaj mi mem. Mi ankaŭ helpis al la aktoroj akiri ĝustan elparolon de nia lingvo. Mi mem eĉ havas voĉan rolon en la filmo, samkiel alia esperantisto el Kebekio, Tamara Anna Koziej. Temas do pri bela teama laboro!
影片于2023年夏末在加拿大马尼托巴省一处优美的乡村环境中完成拍摄——我未参与此阶段工作，但显然当时天气晴好，一切进展顺利。
La filmado okazis en bela kampara etoso en la kanada (kaj ebena) provinco Manitobo fine de la somero 2023 – en tiu fazo mi ne partoprenis, sed evidente la vetero belis, kaj ĉio okazis senprobleme.
我们不便透露影片的过多细节，因为许多世界语者必然期待观看此片。可以明确的是，这是部长约20分钟的科幻短片，所有对白均采用世界语。
Ni ne malkaŝu tro da detaloj, ĉar multaj esperantistoj certe volos spekti la filmon, sed temas pri mallonga, ĉirkaŭ 20-minuta sciencfikcia filmo, kies dialogaro estas tute en Esperanto.
故事描绘了遥远未来，在"喜马利亚"星球一处美丽农庄中，一个家庭依循日光节奏而生活的情景。影片共涉及四位角色……其他恕不透露！
Temas pri la vivo de familio, ritmita de la sunlumo, en bela bieno, en sufiĉe fora estonteco, sur Himalia. Estas kvar roluloj. Mi ne diru pli!
经影片发行公司许可，本片已在加拿大的世界语活动中为观众举办过三场特别放映。我们期待未来能有更多机会在世界语活动上展映此片。
Oni jam okazigis tri fojojn specialajn projekciojn (kun permeso de la distribua firmao de la filmo) antaŭ Esperanta publiko kadre de kanadaj aranĝoj. Espereble estos pliaj okazoj montri la filmon ankaŭ dum postaj Esperantaj kunvenoj.
目前影片正通过欧洲知名在线频道ARTE进行播映。整个二月，观看者可通过该电影节的“Cine-Club”服务付费观影。
La filmo nun spekteblas en Eŭropo per la servoj de la grava kanalo ARTE. Dum la tuta februaro, oni povas spekti ĝin per la servo "Cine-Club" de tiu festivalo, sed ne senpage.
此外，该片已入选多个电影节竞赛单元。
Aldone, la filmo jam estas elektita por konkuri kadre de diversaj kinartaj festivaloj.
克拉拉·米洛
这部影片想表达什么？你为何选择了世界语作为它的语言？
我们打算创造一部以“光”为主角的电影。在实现这一构想的过程中，朱丽叶特与我共同构建了一个非地球的世界——即木星的卫星，那里光的运行轨迹“异于”地球。
La kerna ideo de la filmo fontis el la deziro krei filmon, en kiu la lumo estas la ĉefa ”rolulo”. Provante realigi tiun deziron, Juliette kaj mi alvenis al la elpenso de mondo, kiu ne estas la Tero, sed satelito de Jupitero, sur kiu la lumo ”malsame” moviĝas.
我们意识到，这部影片实质是在探讨未来。影片剧本最初以英语写成，但后来我们萌生了一个想法：未来的主导语言或许并非英语、法语或其他现有语言，而可能是一种"人造"语言。我曾听说世界语，于是我们决定使用世界语。
Ni ekkonsciis, ke la filmo fakte temos pri la estonteco. Origine, la scenaro estis verkita en la angla. Sed ni poste ekhavis la ideon, ke estontece la ĉefa lingvo ne estos ĉu la angla, ĉu la franca aŭ alia tia lingvo. Sed ĝi povus esti “elpensita” lingvo. Mi jam aŭdis pri Esperanto, kaj ni do tiel decidis.
既然要描绘这样的未来，何不直接采用现存的某种"人造语言"呢？世界语作为相对新兴的语言，自然成为不二之选。
Tiucele, ĉu eblus uzi jam ekzistantan “dialekton” por provi bildigi tiun estontecon? Esperanto, kiu estas relative freŝdate aperinta lingvo, iĝis nemaltrafebla elekto, fakte.
世界语背后的理念如此美好，我们渴望展现一个这门语言为主导的世界！
La koncepto malantaŭ la lingvo estas tiel bela, ke ni volis montri universon, kie tiu lingvo konkeris la mondon!
选定世界语后，这门语言对您而言是特别困难的因素，还是如同电影制作中其他诸多难点一样？
我有执导外语电影的经验：那部名为《阿斯加》（Aska）的影片使用的是我不曾掌握的冰岛语。当该片在影院放映时，我切实感受到：由于观众需要阅读字幕，叙事层次反而得以凸显。被聆听的对白化作旋律，引导观众关注影片的“文学性表达”——这种特质在台词“自然”地流淌入耳时，往往最容易被忽视。
Mi jam havis sperton reĝisori filmon en fremda lingvo: la islanda, kiu estas lingvo, kiun mi ne parolas. Kiam tiu filmo, kies titolo estas Aska, estis projekciita en kinejo, mi fakte ekkonsciis pri tio, ke la rakontado reliefiĝas, ĉar oni devas legi subtekstojn. La aŭdata dialogaro fariĝas melodio, kiu lasas la publikon atenti la ”literaturaĵojn” de la filmo, io, kion oni kutime apenaŭ atentas, kiam la frazoj ”nature” glitas en nin.
因此，世界语并未使我望而却步，尽管部分团队成员对此有所顾虑。有趣的是，在我们用双语（法语和世界语）进行的选角试镜中，通过对比发现，某些演员用世界语演绎时竟显得比用法语时更精准传神！
Do Esperanto ne timigis min, êc se iuj teamanoj iom timis tiun aspekton. Tamen, dum tiuj rolulelektaj sesioj, kiujn ni gvidis kaj en la franca kaj en Esperanto tiel, ke ni povu kompari, ni rimarkis, ke iuj homoj ŝajnas pli trafaj Esperante ol franclingve!
使用世界语时，演员们得以与文字保持距离，转而通过情感进行表达。
La lingvo ebligis al ili distanciĝi de la vortoj kaj esprimi sin per emocioj anstataŭe.
关于世界语本身，据我所知您已了解世界语社群的存在，但具体知晓哪些方面呢？如今这部电影也已成为世界语文化的一部分！这正是一群会对影片产生特殊共鸣的观众。
实际上我们并未深入思考过这点。这部影片本就针对特定观众群体，具有鲜明的“小众”属性，我们从未以大众市场为目标。但我们始终忠于创作理念，最终成果也印证了这一点。
Ni ne vere pensis pri tio. La projekto ja celas tiom specifajn publikerojn kaj estas tiom ”niĉa”, ke ni ĉiuokaze ne celis la ĝeneralan publikon. Sed ni restis fidelaj al nia koncepto, kion la fina rezulto ja spegulas.
影片保持了相当的观赏性，它同时也面向特定社群，例如天文爱好者——毕竟这是部带有相对写实态度的科幻电影。可以将其视为融合多种亚类型的作品。它吸引的是具有特定热情的观众，无论是世界语者还是科幻爱好者。
La filmo restas sufiĉe alirebla, sed ja celas komunumojn, ekzemple astronomi-ŝatantojn – ja temas pri sciencfikcia filmo, kun relative realeca sinteno. Oni povus taksi ĝin kiel filmon el diversaj subĝenroj. Ĝi allogas publikon de pasiuloj, ĉu Esperantistoj, ĉu ŝatantoj de sciencfikcio.
此外，《喜马利亚》呈现的是积极的未来图景。我已厌倦观看那些满目疮痍的末世电影！创造反映乐观未来的作品能滋养心灵，这对我们至关重要。尽管即使在这个未来中，一切也并非完美无缺。影片中仍存在地球的幻影，比如使用对动物的礼赞来表达地球。
Himalia cetere prezentas pozitivan estontecon. Mi ne plu eltenas ĉiam spekti apokalipsajn filmojn, en kiuj ĉio detruiĝis! Krei ion, kio spegulas optimisman estontecon sanigas la animon. Tio al ni vere gravis. Eĉ se ankaŭ en tiu estonteco ne ĉio estas perfekta. Estas en la filmo ankaŭ fantasmagorio de la Tero, ekzemple per la glorigo de bestoj.
影片的配乐则运用了多种乐器，其风格既淡化又融合了各种文化的影响，创造出一种虽令人联想到不同事物，却难以界定时代或地域特征的听觉体验。这恰好与我们使用世界语的意图相通。
La muziko de la filmo, siaflanke, utiligas multajn instrumentojn, en stilo, en kiu la diversaj influoj estas tre aŭ diluitaj aŭ kunfanditaj, kaj kreis ion, kio, kvankam ĝi pensigas la aŭskultantojn pri diversaj aferoj, estas ne vere rekonebla kaj ne facile situigebla epoke aŭ loke. Tion ni celis ankaŭ per la uzo de Esperanto.
世界语是一种新兴文化，它让我们能够游弋于不被锚定的世界……世界语不依附于特定文化甚至特定时代。
Esperanto estas nova kulturo, kiu ebligas al ni vojaĝi en mondo, kie oni ne estas ankrita… Esperanto ne estas ligita al specifa kulturo aŭ eĉ specifa epoko.
您能否谈谈未来的创作计划？《喜马利亚》这部因选择世界语而独具原创性的电影，将如何影响您今后的创作？
在我的下一部电影中，我将尝试融入科西嘉语。我对异域语言始终怀有深切敬意。我相信，音乐与语言的多样性会深刻影响艺术创作。此外，我还有一个关于森林火灾的纪录片计划，为此正在全球范围内进行考察……
Mi provos, en mia venonta filmo, inkluzivigi la korsikan lingvon. Mi havas grandegan respekton por fremdaj lingvoj. Mi kredas, ke kaj muzika kaj lingva diverseco multe influas artaĵojn. Mi ankaŭ havas projekton, kiu estas dokumentfilmo pri arbaraj fajroj, cele al kio mi vojaĝas tra la tuta mondo…
在我的作品中，我始终避免将英语设为“基础语言”；即使出现，它也只是众多语言中的一种。我认为电影艺术中英语被赋予的重要性远超其实际所需。当然，人们也理解，英语的运用有助于触及更广泛的观众，但我更倾向于服务那些因作品本真性而真正热爱它的少数观众。
Kadre de miaj projektoj, mi provas neniam igi la anglan “baza lingvo”, aŭ se ĝi aperu, ĝi estu nur unu lingvo inter diversaj. Laŭ mi oni taksas la anglan en kinarto pli grava, ol oni devus. Unuflanke, oni ja komprenu, ke ĝi ebligas aliron al pli vasta publiko. Sed mi pli ŝatas plaĉi al malgranda publiko, kiu vere ŝategos la filmon pro ĝia aŭtentikeco.
编者：高淑媛
改稿：刘子佳
审稿：陈 吉
校对：盛 敏
制作：谢瑞锋
来源：中国报道世界语网
